Bộ chia quang PLC (Optical Splitter PLC) là thiết bị quang thụ động được sử dụng để phân chia tín hiệu ánh sáng từ một sợi quang đầu vào thành nhiều đường truyền quang đầu ra theo tỷ lệ xác định. Thiết bị đóng vai trò quan trọng trong hệ thống mạng cáp quang FTTH, FTTx, GPON, EPON và các mạng quang thụ động PON.
Với công nghệ mạch sóng ánh sáng phẳng (Planar Lightwave Circuit – PLC), bộ chia quang PLC có khả năng phân phối tín hiệu quang đồng đều, suy hao thấp, hoạt động ổn định và hỗ trợ nhiều tỷ lệ chia khác nhau như 1:2, 1:4, 1:8, 1:16, 1:32 và 1:64.
Bộ chia sợi quang PLC giúp tối ưu hạ tầng truyền dẫn, giảm số lượng sợi quang cần triển khai và cho phép một đường truyền quang phục vụ nhiều thuê bao hoặc thiết bị đầu cuối.
Contents
- 1 Bộ chia quang PLC là gì?
- 2 Nguyên lý hoạt động của bộ chia quang Optical Splitter PLC
- 3 Các loại bộ chia quang PLC phổ biến
- 4 Đặc điểm và ưu điểm của bộ chia quang PLC
- 5 Các dạng bộ chia quang PLC theo cấu trúc lắp đặt
- 6 Phân biệt bộ chia quang PLC và FBT
- 7 Ứng dụng của bộ chia quang PLC trong hệ thống mạng cáp quang
- 8 Hướng dẫn lựa chọn bộ chia quang PLC phù hợp
- 9 Câu hỏi thường gặp về bộ chia quang PLC
Bộ chia quang PLC là gì?

Bộ chia quang PLC (PLC Optical Splitter) hay còn gọi là bộ chia tín hiệu quang, bộ chia sợi quang hoặc Optical Fiber Splitter, là thiết bị thụ động dùng để phân chia công suất tín hiệu ánh sáng từ một cổng quang đầu vào thành nhiều cổng quang đầu ra.
Khác với các thiết bị mạng chủ động, bộ chia quang PLC không cần nguồn điện, không sử dụng mạch điện tử xử lý tín hiệu và không yêu cầu cấu hình phần mềm. Thiết bị hoạt động dựa trên công nghệ dẫn sóng quang tích hợp trên một chip mạch quang, giúp phân phối tín hiệu đến nhiều nhánh khác nhau.
Trong hệ thống mạng quang thụ động PON, bộ chia quang PLC thường được lắp đặt giữa thiết bị OLT tại trung tâm mạng và các thiết bị ONT/ONU tại phía thuê bao.
Một cổng quang đầu vào có thể được chia thành 2, 4, 8, 16, 32 hoặc 64 cổng đầu ra tùy theo cấu hình của bộ chia quang.
Nguyên lý hoạt động của bộ chia quang Optical Splitter PLC
Bộ chia quang PLC hoạt động theo nguyên lý phân chia công suất ánh sáng thông qua các đường dẫn sóng quang được chế tạo trên nền vật liệu silica.
Khi tín hiệu quang đi vào cổng Input, chip PLC sẽ phân phối công suất ánh sáng đến các cổng Output theo tỷ lệ chia được thiết kế sẵn.
Ví dụ:
- Bộ chia quang PLC 1:2: Chia một tín hiệu quang đầu vào thành hai đường truyền đầu ra.
- Bộ chia quang PLC 1:4: Chia một tín hiệu quang đầu vào thành bốn đường truyền đầu ra.
- Bộ chia quang PLC 1:8: Chia một tín hiệu quang đầu vào thành tám đường truyền đầu ra.
- Bộ chia quang PLC 1:16: Chia một tín hiệu quang đầu vào thành mười sáu đường truyền đầu ra.
- Bộ chia quang PLC 1:32: Chia một tín hiệu quang đầu vào thành ba mươi hai đường truyền đầu ra.
- Bộ chia quang PLC 1:64: Chia một tín hiệu quang đầu vào thành sáu mươi bốn đường truyền đầu ra.
Với bộ chia quang tỷ lệ 1, công suất tín hiệu đầu vào được phân phối cho N cổng đầu ra. Khi số lượng cổng chia tăng lên, suy hao chia quang cũng tăng theo. Vì vậy, cần tính toán ngân sách công suất quang phù hợp để đảm bảo tín hiệu đến thiết bị đầu cuối vẫn đáp ứng yêu cầu hoạt động.
Các loại bộ chia quang PLC phổ biến
Bộ chia quang PLC được cung cấp với nhiều tỷ lệ chia khác nhau nhằm đáp ứng nhu cầu triển khai mạng cáp quang từ quy mô nhỏ đến hệ thống viễn thông lớn.
Bộ chia quang PLC 1:2
Bộ chia quang 1:2 phân chia một tín hiệu quang đầu vào thành hai đường truyền quang đầu ra.
Thiết bị phù hợp với các hệ thống cần phân phối tín hiệu đến hai nhánh, các mạng quang quy mô nhỏ và những ứng dụng yêu cầu tỷ lệ chia thấp để hạn chế suy hao.
Bộ chia quang PLC 1:4
Bộ chia quang 1:4 có một cổng đầu vào và bốn cổng đầu ra, cho phép phân phối tín hiệu quang đến bốn nhánh khác nhau.
Đây là lựa chọn phù hợp cho các hệ thống phân phối quang trong tòa nhà, khu dân cư, tủ phối quang và mạng truy cập FTTH.
Bộ chia quang PLC 1:8
Bộ chia quang 1:8 được sử dụng để chia một đường truyền quang thành tám đường truyền độc lập.
Thiết bị thường được triển khai tại các tủ phân phối quang, hộp phối quang và hệ thống mạng GPON, giúp mở rộng số lượng thuê bao sử dụng chung một tuyến cáp quang đầu vào.
Bộ chia quang PLC 1:16
Bộ chia quang 1:16 có khả năng phân phối tín hiệu quang đến 16 cổng đầu ra. Đây là giải pháp phù hợp cho các mạng truy cập quang có mật độ thuê bao trung bình và các hệ thống phân phối tín hiệu cần nhiều nhánh kết nối.
Bộ chia quang PLC 1:32
Bộ chia quang 1:32 chia một tín hiệu quang thành 32 đường truyền đầu ra. Thiết bị được sử dụng phổ biến trong hạ tầng mạng FTTH và GPON để phục vụ nhiều thuê bao từ một tuyến quang đầu vào.
Bộ chia quang PLC 1:64
Bộ chia quang 1:64 hỗ trợ phân phối một tín hiệu quang đến 64 cổng đầu ra, đáp ứng nhu cầu triển khai mạng truy cập quang với số lượng thuê bao lớn.
Khi sử dụng bộ chia quang tỷ lệ 1:64, cần đặc biệt chú ý đến suy hao chia quang, chiều dài tuyến cáp, suy hao mối hàn và suy hao đầu nối để đảm bảo ngân sách công suất quang của toàn hệ thống.
Đặc điểm và ưu điểm của bộ chia quang PLC
Suy hao chèn thấp
Bộ chia quang PLC được thiết kế nhằm tối ưu quá trình phân phối công suất ánh sáng, hạn chế suy hao phát sinh trong thiết bị. Suy hao chèn phụ thuộc vào tỷ lệ chia, chất lượng chip PLC, cấu trúc sản phẩm và đầu nối quang.
Độ đồng đều tín hiệu giữa các cổng
Công nghệ PLC giúp phân phối công suất quang tương đối đồng đều giữa các cổng đầu ra. Đặc điểm này giúp các nhánh kết nối có chất lượng tín hiệu ổn định hơn khi được thiết kế và tính toán đúng yêu cầu.
Dải bước sóng hoạt động rộng
Bộ chia quang PLC thường hỗ trợ dải bước sóng rộng, phổ biến trong khoảng 1260–1650 nm tùy model, phù hợp với nhiều ứng dụng truyền dẫn quang và hệ thống mạng PON.
Thiết kế nhỏ gọn
Bộ chia quang PLC có kích thước nhỏ, dễ dàng tích hợp trong hộp phối quang, ODF, tủ cáp quang, hộp phối quang thuê bao và các hệ thống phân phối quang có không gian lắp đặt hạn chế.
Không cần nguồn điện
Là thiết bị quang thụ động, Optical Splitter PLC không cần cấp nguồn điện và không sử dụng các linh kiện điện tử chủ động. Điều này giúp giảm chi phí vận hành và hạn chế các điểm phát sinh sự cố liên quan đến nguồn điện.
Độ ổn định và độ tin cậy cao
Bộ chia quang PLC có khả năng hoạt động ổn định trong thời gian dài khi được lắp đặt đúng kỹ thuật, đảm bảo bán kính uốn cong sợi quang và điều kiện môi trường theo khuyến nghị của nhà sản xuất.
Các dạng bộ chia quang PLC theo cấu trúc lắp đặt
Ngoài tỷ lệ chia, bộ chia quang PLC còn có nhiều kiểu đóng gói và cấu trúc khác nhau để phù hợp với từng vị trí triển khai.
- Bộ chia quang PLC dạng trần (Bare Fiber PLC Splitter): Sử dụng sợi quang đầu vào và đầu ra dạng trần, phù hợp với các ứng dụng cần hàn nối trực tiếp trong hộp nối cáp quang hoặc măng xông quang.
- Bộ chia quang PLC dạng mini module: Có kích thước nhỏ gọn, thuận tiện tích hợp trong các hộp phối quang và thiết bị phân phối tín hiệu quang.
- Bộ chia quang PLC dạng hộp ABS: Được bảo vệ bằng vỏ hộp, hỗ trợ lắp đặt và quản lý các đầu nối quang thuận tiện.
- Bộ chia quang PLC dạng cassette: Thiết kế dạng khay module, phù hợp lắp đặt trong ODF, rack và tủ phối quang.
- Bộ chia quang PLC dạng rack: Được tích hợp trong khung thiết bị, phục vụ các hệ thống phân phối quang tập trung có số lượng cổng lớn.
Phân biệt bộ chia quang PLC và FBT
PLC và FBT là hai công nghệ được sử dụng để chế tạo bộ chia tín hiệu quang. Mỗi loại có đặc điểm riêng và phù hợp với những yêu cầu triển khai khác nhau.
| Tiêu chí | Bộ chia quang PLC | Bộ chia quang FBT |
|---|---|---|
| Công nghệ | Mạch dẫn sóng quang phẳng | Ghép sợi quang nóng chảy |
| Cấu trúc | Chip quang tích hợp | Các sợi quang được nung chảy và kéo giãn |
| Tỷ lệ chia | 1:2 đến 1:64 phổ biến | Phù hợp với các tỷ lệ chia thấp |
| Độ đồng đều | Tốt giữa các cổng | Phụ thuộc cấu trúc và tỷ lệ chia |
| Dải bước sóng | Rộng | Phụ thuộc thiết kế |
| Ứng dụng | FTTH, GPON, EPON, PON | Mạng quang và ứng dụng chia công suất đặc thù |
Bộ chia quang PLC thường được ưu tiên trong các hệ thống mạng FTTH, GPON và FTTx có nhiều thuê bao do khả năng hỗ trợ tỷ lệ chia lớn, độ đồng đều tốt và dải bước sóng rộng.
Ứng dụng của bộ chia quang PLC trong hệ thống mạng cáp quang
Mạng FTTH – Fiber To The Home
Bộ chia quang PLC là thành phần quan trọng trong hệ thống mạng FTTH, cho phép một tuyến cáp quang từ nhà mạng được phân phối đến nhiều hộ gia đình.
Thiết bị giúp tối ưu số lượng tuyến cáp quang cần triển khai, giảm chi phí hạ tầng và hỗ trợ mở rộng mạng truy cập Internet cáp quang.
Mạng GPON và EPON
Trong các hệ thống GPON và EPON, bộ chia quang PLC được sử dụng để phân phối tín hiệu từ cổng PON của thiết bị OLT đến nhiều thiết bị ONU/ONT.
Việc lựa chọn tỷ lệ chia 1:8, 1:16, 1:32 hoặc 1:64 phụ thuộc vào công suất quang, khoảng cách truyền dẫn, số lượng thuê bao và ngân sách suy hao của hệ thống.
Hệ thống mạng FTTx
Bộ chia quang PLC được triển khai trong các kiến trúc mạng FTTx như FTTH, FTTB, FTTC và FTTN nhằm phân phối tín hiệu quang đến các khu vực hoặc điểm kết nối khác nhau.
Hệ thống truyền hình cáp CATV
Thiết bị có thể được sử dụng trong hệ thống phân phối tín hiệu quang của mạng truyền hình cáp, hỗ trợ chia tín hiệu đến nhiều nhánh truyền dẫn theo thiết kế mạng.
Hệ thống mạng viễn thông và trung tâm dữ liệu
Bộ chia quang PLC có thể được sử dụng trong các hệ thống phân phối tín hiệu quang chuyên dụng, các tuyến kết nối quang và hạ tầng viễn thông có yêu cầu phân chia công suất tín hiệu.
Hướng dẫn lựa chọn bộ chia quang PLC phù hợp
Để lựa chọn bộ chia quang PLC phù hợp với hệ thống cáp quang, cần xem xét một số yếu tố quan trọng:
- Tỷ lệ chia quang: Xác định số lượng nhánh đầu ra cần sử dụng để lựa chọn bộ chia quang 1:2, 1:4, 1:8, 1:16, 1:32 hoặc 1:64.
- Ngân sách công suất quang: Cần tính toán suy hao của bộ chia, suy hao cáp quang, đầu nối, mối hàn và các thành phần khác trên tuyến truyền dẫn. Không nên lựa chọn tỷ lệ chia chỉ dựa trên số lượng thuê bao.
- Loại đầu nối quang: Lựa chọn chuẩn kết nối phù hợp như SC/APC, SC/UPC, LC/APC hoặc LC/UPC tùy thiết kế hệ thống. Cần đảm bảo tương thích giữa các đầu nối và adapter quang.
- Kiểu lắp đặt: Lựa chọn bộ chia quang dạng trần, mini module, hộp ABS, cassette hoặc dạng rack theo vị trí triển khai thực tế.
- Loại sợi quang: Kiểm tra khả năng tương thích với sợi quang singlemode và yêu cầu của hệ thống truyền dẫn.
- Điều kiện môi trường: Đối với các vị trí lắp đặt ngoài trời hoặc trong môi trường công nghiệp, cần lựa chọn cấu trúc bảo vệ phù hợp với điều kiện nhiệt độ, độ ẩm và yêu cầu chống bụi.
Câu hỏi thường gặp về bộ chia quang PLC
Bộ chia quang PLC có cần cấp nguồn điện không?
Không. Bộ chia quang PLC là thiết bị thụ động, sử dụng nguyên lý dẫn sóng quang để phân chia tín hiệu ánh sáng và không cần nguồn điện hoạt động.
Bộ chia quang PLC 1:8 có nghĩa là gì?
Bộ chia quang 1:8 có một cổng quang đầu vào và tám cổng quang đầu ra, cho phép phân phối tín hiệu đến tám nhánh kết nối.
Bộ chia quang PLC có sử dụng được cho mạng GPON không?
Có. Bộ chia quang PLC được sử dụng rộng rãi trong mạng GPON và EPON để phân phối tín hiệu từ thiết bị OLT đến các thiết bị ONU/ONT.
Bộ chia quang PLC 1:32 và 1:64 khác nhau như thế nào?
Sự khác biệt chính nằm ở số lượng cổng đầu ra và suy hao chia quang. Bộ chia 1:64 phục vụ được nhiều nhánh hơn nhưng có suy hao lớn hơn bộ chia 1:32. Vì vậy, cần căn cứ vào ngân sách công suất quang để lựa chọn.
Bộ chia quang PLC sử dụng đầu nối SC/APC hay SC/UPC?
Tùy phiên bản sản phẩm. SC/APC và SC/UPC là hai chuẩn đầu nối phổ biến. Cần lựa chọn đúng chuẩn tương thích với thiết bị và hệ thống cáp quang hiện có, không kết nối trực tiếp hai chuẩn đánh bóng khác nhau.
Có thể sử dụng nhiều bộ chia quang PLC nối tiếp nhau không?
Có. Có thể triển khai mô hình chia quang phân tầng (cascaded splitter), chẳng hạn sử dụng bộ chia 1:4 ở tầng thứ nhất và các bộ chia 1:8 ở tầng thứ hai. Tuy nhiên, tổng suy hao của các tầng chia phải nằm trong ngân sách công suất quang cho phép.

